Nederlandstalige literatuur heeft een rijkdom die buiten de taalgrens zelden in volle omvang wordt gezien. Multatuli's Max Havelaar, gepubliceerd in 1860, wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke politieke romans ooit geschreven — een aanklacht tegen het Nederlandse koloniale bewind in Indonesië die de wereld veranderde. Harry Mulisch, Gerard Reve, W.F. Hermans — de drie groten van de twintigste-eeuwse Nederlandse literatuur — schreven werken die universele thema's verkenden: schuld, identiteit, geloof, de nasleep van de oorlog.

De oorlogsnalatenschapsliteratuur

Geen literatuur heeft de Nederlandse identiteit zo gevormd als de literatuur die geworteld is in de Tweede Wereldoorlog. Anne Frank's dagboek is het meest gelezen en vertaalde Nederlandse boek ooit — een document van persoonlijk lijden en universele menselijkheid. Marga Minco's Het bittere kruid, Etty Hillesum's dagboeken, het werk van Ab Caransa — de oorlogsliteratuur heeft een morele dimensie aan de Nederlandse letteren gegeven die tot op de dag van vandaag werkt.

De postmoderne generatie

In de jaren tachtig en negentig brak een nieuwe generatie Nederlandse schrijvers door die minder geïnteresseerd was in grote nationale narratieven. Maarten 't Hart, A.F.Th. van der Heijden — wiens Homo Duplex-cyclus tot de meest ambitieuze langlopende projecten van de wereldliteratuur behoort — en later Arnon Grunberg brachten een andere toon: ironisch, zelfbewust, postmodern. Grunberg, die in Amsterdam geboren werd maar jarenlang in New York woonde, vertegenwoordigt de globale oriëntatie van de hedendaagse Nederlandstalige schrijver.

De hedendaagse scène: diverser dan ooit

De hedendaagse Nederlandse literaire scène is diverser geworden — in thema, in stem en in achtergrond. Tommy Wieringa (Joe Speedboot, Dit zijn de namen) is uitgegroeid tot een van de meest vertaalde Nederlandse auteurs van zijn generatie. Marente de Moor, Lieve Joris, Kader Abdolah — wiens Nederlandstalig werk het bijzondere geval vormt van een Iraanse schrijver die het Nederlands als nieuw medium koos en daarin meesterlijk werd. De Boekenweek, elk jaar in februari en maart, mobiliseert het land als geen andere culturele traditie in Europa dat doet.